Vermindering van aantal grote roofdieren brengt ecosysteem in gevaar

Overal ter wereld leveren grote roofdieren een gevecht om te overleven. Slechts langzaam dringt het besef door dat grote delen van de ecosystemen van hun bestaan afhangen of profiteren.

De achteruitgang van de grote roofdieren heeft grotere gevolgen op ecosystemen dan tot nu toe aangenomen. De vermindering van deze soort brengt de biodiversiteit van vogels, zoogdieren en ongewervelde dieren in gevaar en heeft ook gevolgen voor de vegetatie, landbouw en zelfs voor de klimaatverandering. Dat bericht een internationaal wetenschappelijk team in het vakblad Science. Om de uitroeiing van de grote roofdieren en de daarmee gepaard gaande gevolgen te voorkomen, sporen de wetenschappers aan tot een globaal initiatief ter bescherming van de dieren.

Op de rode lijst van bedreigde soorten is 61 procent van de 31 grote roofdieren in gevaar, schrijven de wetenschappers rond William Ripple van de Oregon State University (Corvallis, Oregon). De populaties van 75 procent van deze soorten zijn geslonken, net zoals hun biotoop. Om de situatie concreter te registreren, concentreerden de wetenschappers zich op zeven grote roofdieren: leeuwen, dingo’s, poema’s, luipaarden, lynxen, wolven en zeeotters. Uit beschikbare data onderzochten ze welk effect de verdwijning van de dieren heeft op hun respectief ecosysteem.

Meestal zijn de gevolgen in sterke mate voelbaar en zichtbaar, berichtten ze. Zo is in West-Afrika met de achteruitgang van leeuwen en luipaarden de populatie van de groene baviaan of anubisbaviaan sterk toegenomen. Daarop verschrompelen de populaties van kleine evenhoevigen en primaten, die op het menu van bavianen staan. Bovendien bedreigen de hordes bavianen landbouwdieren en doen ze zich te goed aan veldgewassen. In de wateren van Zuidoost-Alaska leidde de achteruitgang van zeeotters tot een aanzienlijke stijging van het aantal zee-egels, die dan weer de kelpwouden afgrazen, schrijven de wetenschappers. Net zoals het verdwijnen van de wolven in vele gebieden wereldwijd laat aanzien: het aantal elanden en andere hertensoorten, die veel planten eten, is gevoelig gestegen. De vermindering van de vegetatie heeft dan weer gevolgen voor het ecosysteem van vogels en kleine zoogdieren.

Omkeerbaar
In minstens enkele gevallen zijn de veranderingen omkeerbaar, melden de vorsers. In het Yellowstone park waren enkele gebieden na de herinvoering van wolven snel hersteld. “Ik ben onder de indruk over de taaiheid van het ecosysteem in Yellowstone”, luidde de commentaar van Ripple. “Het gaat niet overal snel, maar op enkele plaatsen is het herstellingsproces begonnen”.

Naast de klimaatverandering is het verdwijnen van de grote roofdieren een van de belangrijkste invloeden van de mens op de natuur – maar evenwel zonder dat het vergelijkbare aandacht krijgt. Daarom stellen de wetenschappers een globaal initiatief voor om de dieren te beschermen. Een van de doelen daarvan is de aanvaarding en tolerantie van de mensen voor de grote roofdieren te verkrijgen.

“We zeggen dat deze dieren een recht op leven hebben, maar ze hebben ook een economische en ecologische waarde, die mensen op prijs stellen”, benadrukt Ripple. Alleen al in Yellowstone brengt het wolventoerisme jaarlijks tussen de 22 tot 48 miljoen dollar op, beklemtonen de wetenschappers. Zelfs op de klimaatverandering hebben grote roofdieren in enkele ecosytemen een positieve invloed: ze houden planteneters in toom, zodat de vegetatie beter kan gedijen en kooldioxide kan opslaan.

Pas onlangs had de WWF de Afrikaanse leeuw tot de grote verliezers van 2013 gerekend. Ongeveer 32.000 dieren leven momenteel nog in het wild, rond de 30 procent minder dan 20 jaar geleden en op nog maar een vijfde van hun oorspronkelijke verspreidingsgebied.

Lees meer

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: